४५ दिवसांच्या लांबणीनंतर पावसाचे पुनरागमन; पिकांना नवसंजीवनी मिळणार का? चंदगड, गडहिंग्लजसह कार्यात भागात पावसाची हजेरी; शेतकऱ्यांना काहीसा दिलासा

 

कोवाड,  सी. एल. वृत्तसेवा, संजय पाटील

    ऑगस्ट महिन्याच्या सुरुवातीपासून तब्बल दीड महिना पावसाने दडी मारल्यानंतर अखेर मंगळवारी चंदगड, गडहिंग्लज तसेच कार्यात भागातील विविध ठिकाणी पावसाने हजेरी लावली. दुपारनंतर जवळपास दोन तास कमी-अधिक प्रमाणात झालेल्या पावसामुळे गेल्या अनेक दिवसांपासून आभाळाकडे डोळे लावून बसलेल्या शेतकरी वर्गाला काहीसा दिलासा मिळाला आहे. मात्र, आधीच पाण्याअभावी मोठे नुकसान झालेल्या खरीप पिकांना या पावसाचा नेमका कितपत फायदा होणार, हा प्रश्न अद्याप कायम आहे.

    गेल्या दीड महिन्यापासून पावसाने पाठ फिरवल्याने परिसरातील शेतीचे मोठ्या प्रमाणात नुकसान झाले आहे. भात, भुईमूग, नाचणी यांसह अन्य खरीप पिकांना आवश्यक त्या कालावधीत पाणी न मिळाल्याने अनेक ठिकाणी पिके वाळून करपली आहेत. काही भागात तर पिकांची अवस्था अत्यंत बिकट झाली असून शेतकऱ्यांच्या हातातोंडाशी आलेला घास पावसाअभावी वाया जाण्याची परिस्थिती निर्माण झाली आहे.

उष्म्यानंतर पावसाचे आगमन

    मंगळवारी सकाळपासूनच वातावरणात मोठ्या प्रमाणात उष्मा जाणवत होता. त्यामुळे पावसाचे संकेत मिळत असल्याचे शेतकऱ्यांना जाणवत होते. दुपारनंतर अचानक वातावरण बदलले आणि अनेक भागात पावसाला सुरुवात झाली. जवळपास दोन तास झालेल्या पावसामुळे रस्ते, शेतवाटा आणि काही सखल भागात पाणी साचले. पावसाच्या आगमनाने शेतकरी वर्गाच्या चेहऱ्यावर काही प्रमाणात समाधान दिसून आले.

खरीप हंगामावर पावसाच्या खंडाचा मोठा परिणाम

    पावसाच्या प्रदीर्घ खंडाचा सर्वाधिक फटका खरीप हंगामातील पिकांना बसला आहे. भात, नाचणी, भुईमूग यांसारख्या पिकांना वाढीच्या महत्त्वाच्या टप्प्यावर पाण्याची गरज असताना पाऊस गायब झाल्याने उत्पादनावर मोठा परिणाम होण्याची शक्यता आहे. अनेक शेतांमध्ये पिके पूर्णपणे करपली असून काही ठिकाणी उरलेल्या पिकांचीही अवस्था चिंताजनक आहे.

त्यामुळे आज झालेला पाऊस काही प्रमाणात उशिरा आलेला दिलासा असला तरी आधीच झालेली पिकांची हानी भरून काढणे कितपत शक्य होईल, याबाबत शेतकऱ्यांमध्ये साशंकता आहे. पिकांची सद्यस्थिती, जमिनीतील ओलावा आणि पुढील काही दिवसांत होणारा पाऊस यावर त्याचा परिणाम अवलंबून राहणार आहे.

उसाला मात्र मोठा फायदा होण्याची शक्यता

    दीर्घकाळ पावसाने दडी मारल्याने उसाच्या पिकावरही ताण निर्माण झाला होता. मात्र, मंगळवारी झालेल्या पावसामुळे उसाच्या पिकाला निश्चितच काही प्रमाणात फायदा होण्याची शक्यता आहे. जमिनीतील ओलावा वाढल्याने उसाला नव्या जोमाने वाढण्यास मदत होऊ शकते.

रब्बी हंगामासाठी आशेचा किरण

    दरम्यान, खरीप हंगाम मोठ्या संकटात सापडला असला तरी या पावसामुळे आगामी रब्बी हंगामासाठी शेतकऱ्यांच्या आशा काही प्रमाणात पल्लवित झाल्या आहेत. जमिनीला पुरेसा ओलावा मिळाल्यास रब्बी पिकांच्या पेरणीसाठी परिस्थिती अनुकूल होण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे पुढील काळात पावसाची साथ मिळते का, याकडे शेतकऱ्यांचे लक्ष लागले आहे.

पुढील पावसाकडे शेतकऱ्यांचे लक्ष

    सध्या परिसरावर कोरड्या दुष्काळाचे सावट असताना झालेला हा पाऊस शेतकऱ्यांसाठी दिलासा देणारा ठरला आहे. मात्र, एका पावसाने परिस्थिती पूर्णपणे बदलणार नसून पुढील काही दिवसांत पावसाची सातत्यपूर्ण हजेरी आवश्यक आहे. खरीप पिकांचे झालेले नुकसान कितपत भरून निघणार आणि रब्बी हंगामाला कितपत आधार मिळणार, हे आगामी पावसावरच अवलंबून आहे.

    त्यामुळे “४५ दिवसांच्या लांबणीनंतर आलेल्या पावसाने पिकांना नवसंजीवनी मिळणार का?” या प्रश्नाचे उत्तर आता पुढील काही दिवसांतील पावसाची स्थिती आणि शेतातील पिकांची अवस्था यावरच अवलंबून राहणार आहे.